Je hebt een vaste fysiotherapeut die niet gecontracteerd blijkt te zijn door jouw verzekeraar, of je wilt zelf kiezen bij welk ziekenhuis je terechtkomt. Dan maakt het ineens veel uit of je een naturapolis of een restitutiepolis hebt. Voor veel mensen is dit onderscheid onzichtbaar totdat ze een rekening krijgen die ze niet hadden verwacht. Dit artikel legt uit hoe beide polissen werken en in welke situatie welke keuze verstandiger is.
De scheidslijn die de meeste mensen missen
Het verschil tussen een naturapolis en een restitutiepolis draait niet om de dekking zelf, maar om de contracten die je verzekeraar sluit met zorgverleners. Bij een naturapolis heeft jouw verzekeraar afspraken gemaakt met een bepaalde groep ziekenhuizen, huisartsen en specialisten. Ga je naar iemand uit dat netwerk, dan betaalt de verzekeraar rechtstreeks en hoef jij niets voor te schieten. Ga je buiten dat netwerk, dan wordt het ingewikkelder.
Bij een restitutiepolis maakt het niet uit wie je bezoekt. Je verzekeraar vergoedt de kosten ongeacht of de zorgverlener een contract heeft of niet. Die vrijheid kost iets meer premie, maar geeft je volledig eigen regie over je zorgkeuzes.
Naturapolis in de praktijk: wat er gebeurt als je een niet-gecontracteerde specialist kiest
Stel: je wilt behandeld worden door een specifieke reumatoloog in een zelfstandig behandelcentrum. Dat centrum heeft geen contract met jouw verzekeraar. Met een naturapolis word je dan niet zomaar volledig vergoed. De verzekeraar is wettelijk verplicht om een deel te vergoeden, maar mag dat beperken tot een percentage van wat zij het “marktconforme tarief” noemen.
In de praktijk betekent dit dat je een flink deel zelf betaalt. Hoeveel precies? Dat verschilt per verzekeraar en per polis, maar percentages van 60 tot 80 procent van het marktconforme tarief zijn gebruikelijk. Let op: dat marktconforme tarief is ook nog eens lager dan wat de zorgverlener soms in rekening brengt. Het gat dat overblijft, komt voor jouw rekening.
Restitutiepolis in de praktijk: volledige vrijheid, maar tegen welke prijs precies
Met een restitutiepolis ga je naar wie je wilt. Wordt je behandeld door een niet-gecontracteerde specialist, dan vergoedt de verzekeraar het wettelijke maximumtarief. Dat is in de meeste gevallen het volledige bedrag. Je schiet de rekening soms wel voor, waarna je declaratie indient, maar uiteindelijk blijf je niet met kosten zitten.
De prijs voor die vrijheid is een hogere maandpremie. Reken op een verschil van ruwweg 10 tot 25 euro per maand vergeleken met een vergelijkbare naturapolis. Op jaarbasis is dat 120 tot 300 euro. Of dat de moeite waard is, hangt volledig af van hoe jij de zorg gebruikt.
De vijf profielen: welke polis is financieel logischer voor jou
In de discussie over naturapolis vs restitutiepolis zijn er een paar situaties te onderscheiden waarbij het antwoord vrij duidelijk is.
De gezonde twintiger die zelden naar de dokter gaat
Je bezoekt misschien één keer per jaar de huisarts en verder niets. Je eigen risico gebruik je amper. In dat geval is de naturapolis vrijwel zeker de betere keuze. Je betaalt minder premie en het beperktere netwerk heeft voor jou geen praktische gevolgen.
De jonge ouder met kinderen
Kinderen tot 18 jaar zijn gratis meeverzekerd en hebben geen eigen risico. Maar als ouder zelf ga je vaker naar de huisarts, soms ook naar een specialist. Zolang jij bereid bent om te gaan naar wie de verzekeraar aanwijst, volstaat een naturapolis prima.
De chronisch zieke patiënt
Dit is het profiel waarbij de keuze het meest uitmaakt. Stel: je hebt reumatoïde artritis en wilt behandeld worden door een specifieke specialist die niet gecontracteerd is door jouw verzekeraar. Met een naturapolis betaal je dan een substantieel eigen deel. Met een restitutiepolis niet. Als je een vaste, niet-gecontracteerde zorgverlener hebt die jou goed kent en behandelt, is de hogere premie van de restitutiepolis al snel terugverdiend.
De ondernemer of zzp’er die snel geholpen wil worden
Wachttijden zijn lang. Sommige gecontracteerde ziekenhuizen hebben een wachttijd van maanden voor bepaalde behandelingen. Niet-gecontracteerde klinieken kunnen soms sneller helpen. Met een naturapolis kost je die snelheid extra geld. Met een restitutiepolis niet.
De expat of frequent reiziger in Nederland
Woon je in Rotterdam maar werk je regelmatig in Amsterdam of Groningen? Dan wil je flexibel kunnen kiezen waar je terechtkan. Controleer bij een naturapolis goed of het netwerk van jouw verzekeraar landelijk dekkend is. Grote verzekeraars hebben vaak brede netwerken, maar regionale verschillen bestaan.
Het vergoedingspercentage in eurobedragen
Abstrakte percentages zeggen weinig. Hier een concreet voorbeeld. Stel dat een niet-gecontracteerde psycholoog 120 euro per sessie rekent. Het marktconforme tarief dat jouw verzekeraar hanteert is 100 euro. Jouw naturapolis vergoedt 75 procent daarvan, dus 75 euro. Het verschil dat je zelf betaalt is 45 euro per sessie.
Heb je twintig sessies per jaar, dan is dat 900 euro eigen bijdrage bovenop je eigen risico. Dat gat overtreft ruimschoots het premievoordeel van de naturapolis. Heb je maar drie sessies, dan betaal je 135 euro eigen bijdrage en is de naturapolis alsnog goedkoper.
Wanneer het verschil niet uitmaakt
Er zijn situaties waarin naturapolis en restitutiepolis praktisch identiek uitpakken. Als je uitsluitend gebruikmaakt van gecontracteerde zorgverleners (en de meeste mensen doen dat, bewust of onbewust), betaal je bij beiden niets extra. Grote ziekenhuizen, de meeste huisartsen en de meeste apothekers zijn bij vrijwel alle grote verzekeraars gecontracteerd.
Ook voor spoedeisende zorg maakt het type polis niets uit. In een spoedgeval vergoedt elke verzekeraar de kosten volledig, ongeacht of de zorgverlener gecontracteerd is of niet.
Overstappen: de deadline en de valkuilen
Wil je van polis wisselen, dan heb je te maken met een jaarlijkse deadline. Je kunt je zorgverzekering opzeggen tot en met 31 december en per 1 januari een nieuwe ingaan. Doe je dat niet op tijd, dan blijf je automatisch bij dezelfde verzekeraar en polis.
Vergeet niet dat je ook je aanvullende verzekering tijdig aanpast als je overstapt. Die loopt niet automatisch mee. En check bij een switch naar een andere verzekeraar of je vaste behandelaars wel in het nieuwe netwerk zitten. Dat doe je via de website van de verzekeraar of door direct te bellen met de praktijk.
Een veelgemaakte fout: mensen stappen over naar een goedkopere naturapolis, en ontdekken in januari dat hun fysiotherapeut of diëtist opeens niet meer vergoed wordt vanuit de basisverzekering, of slechts gedeeltelijk. Zorgvuldige voorbereiding in november of december voorkomt verrassingen.
Drie vragen om nu meteen te beantwoorden
Voordat je een keuze maakt, is het slim om eerlijk antwoord te geven op drie concrete vragen:
- Heb je de afgelopen twee jaar een niet-gecontracteerde zorgverlener bezocht, of verwacht je dat in de komende tijd te doen?
- Heb je een chronische aandoening of een lopende behandeling waarbij je zelf wil kiezen wie je behandelt?
- Wat is het concrete premievoordeel van de naturapolis en weegt dat op tegen de vrijheid die de restitutiepolis biedt?
Als je de eerste twee vragen met “nee” beantwoordt, is de naturapolis waarschijnlijk de verstandige keuze. Beantwoord je één of beide met “ja”, dan is de restitutiepolis het overwegen waard en reken je beter even door wat de extra premie je oplevert ten opzichte van je verwachte zorggebruik.
Bij de meeste mensen die gewoon bij gecontracteerde zorgverleners terechtkunnen en willen, past de naturapolis prima. Wie een specifieke behandelaar heeft buiten dat netwerk, of meer keuzevrijheid wil, heeft meer aan een restitutiepolis, ook als de premie hoger uitvalt. Het loont om je eigen zorggebruik van het afgelopen jaar te bekijken voordat je een keuze maakt. Dat is concreter dan elk algemeen advies.
